Zelfafwijzing en hoe het je leven beïnvloedt
Vaak onzichtbaar, maar diep voelbaar in je leven
Ken jij het gevoel: “Ik ben niet goed genoeg”? Denk je vaak dat het aan jóu ligt als iets niet goed gaat? Voel je je niet echt erbij horen? Dat kan het zijn dat je last hebt van zelfafwijzing: een innerlijk patroon dat vaak onzichtbaar blijft, maar wel duidelijk voelbaar is in hoe je je voelt en hoe je leeft.
Zelfafwijzing beïnvloedt je leven op heel veel vlakken, vaak zonder dat je het doorhebt. Het kan maken dat je jezelf inhoudt, je aanpast of blijft doorgaan terwijl het niet echt vervult. Alsof je met de handrem erop leeft. Tegelijk is er vaak een verlangen: naar meer rust, echtheid en ruimte om jezelf te zijn.
Patronen die je ooit hielpen, maar je nu belemmeren
Als gevolg van zelfafwijzing ben je overlevingsstrategieën (patronen) gaan ontwikkelen. Misschien herken je jezelf hierin:
-
Je zit veel in je hoofd en vindt het moeilijk om te voelen.
-
Je wilt alles zelf oplossen en niet afhankelijk zijn van anderen.
-
Je voelt je vaak onzeker of machteloos.
-
Vertrouwen geven en kwetsbaar zijn voelt lastig.
-
Je neigt te pleasen of perfectionistisch te zijn.
Hoe zelfafwijzing je relaties beïnvloedt
Deze patronen hebben niet alleen invloed op je je voelt, maar ook op je relaties. Je merkt misschien dat:
-
Je vaak pleast of jezelf wegcijfert.
-
Je moeite hebt met nabijheid, of juist angst om alleen te zijn.
-
Je conflicten vermijdt.
-
Je jezelf soms verliest in contact met anderen.
-
Het lastig is om helemaal jezelf te zijn in relaties.
Aanpak bij de bron
Hoe zelfafwijzing al vroeg in je leven ontstaat
Zelfafwijzing kan al in de eerste jaren van je leven ontstaan, wanneer je emotionele behoeften niet veilig en consistent werden vervuld. Vijf basisbehoeften spelen daarin een cruciale rol: erbij horen, gezien worden, afhankelijk mogen zijn, autonomie ervaren en je liefde mogen laten stromen.
Wanneer aan één of meerdere basisbehoeften niet voldoende is voldaan, ontstaat er afwijzing op die behoefte(n) en ontwikkel je overlevingsstrategieën (patronen), die later in je leven een grote rol kunnen blijven spelen.
Van zelfafwijzing naar zelfacceptatie
In dit programma onderzoek je welke basisbehoeften je bij jezelf afwijst, welke patronen je inzet, en hoe dit jouw leven en je relaties beïnvloedt. Stap voor stap leer je deze patronen te herkennen en om te zetten naar zelfacceptatie.
Door zelfafwijzing bij de bron aan te pakken - in plaats van alleen te kijken naar wat je aan de oppervlakte merkt - ontstaat er ruimte voor échte verandering. Je leert beter voor jezelf te zorgen en jezelf serieuzer te nemen, waardoor je relaties gelijkwaardiger en vervullender worden.
Zo ervaar je het leven lichter, zie je de kansen die het leven je biedt en ga je diepere verbindingen aan. Zelfacceptatie geeft vrijheid: om helemaal jezelf te zijn, te voelen wat jij nodig hebt en te leven zoals bij jou past.
Wil jij deze moedige weg bewandelen?
Impact van zelfafwijzing op je leven
De effecten van zelfafwijzing op hoe je je voelt, functioneert, relaties aangaat en met stress omgaat, zijn niet alleen persoonlijk herkenbaar, maar ook uitgebreid onderzocht binnen de psychologie en ontwikkelingswetenschap.
Op hoe je in je vel zit
Het kan zijn dat je jezelf voortdurend bekritiseert en klein maakt. Maar ook dat je leegte ervaart, eenzaamheid, onveiligheid, machteloosheid, angst of verdriet.
Op hoe je functioneert
Je durft je bijvoorbeeld niet uit te spreken op je werk, legt de lat te hoog, neemt te veel verantwoordelijkheid, of blijft te lang in een functie die niet meer past.
Op je relaties
Je vindt het bijvoorbeeld moeilijk om te verbinden, ervaart geen wederkerigheid, hebt moeite met ontvangen, voelt je ongelijkwaardig, of hebt steeds het gevoel dat je iets moet dóen om liefde te krijgen.
Op je gezondheid
Onderzoek aan de Universiteit van Leiden toont het verband tussen negatieve ervaringen in de kindertijd en zelfafwijzing. Andere studies (Felitti, TNO) laten zien dat hoe meer negatieve jeugdervaringen iemand heeft, hoe groter het risico op gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, diabetes, darmklachten, herseninfarcten, kanker, angststoornissen en depressie.